Cầu Ba Son (Cầu Thủ Thiêm 2)
Cầu đường bộ dây văng bất đối xứng dài 1.465 mét bắc qua sông Sài Gòn, hoàn thiện tuyến đường giao thông trực tiếp nhất giữa Quận 1 (đường Tôn Đức Thắng) và Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Khánh thành ngày 28 tháng 4 năm 2022 sau bảy năm thi công bởi Công ty Cổ phần Đại Quang Minh; được Hội đồng Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đổi tên từ "Cầu Thủ Thiêm 2" thành "Cầu Ba Son" vào năm 2023.
- Tên chính thức
- Cầu Ba Son / Cầu Thủ Thiêm 2
- Loại
- Cầu dây văng không đối xứng
- Chiều dài tổng cộng
- 1.465 m
- Cầu chính
- 885 m
- Chiều rộng
- 27 m (6 làn đường)
- Cột chính
- 113 m (hình rồng)
- Hệ thống cáp
- 56 dây cáp treo
- Nhà đầu tư
- Công ty Cổ phần Đại Quang Minh
- Tổng vốn đầu tư
- ~3.100 tỷ đồng
- Lễ động thổ
- Tháng 2 năm 2015
- Lễ nhậm chức
- 28 tháng 4 năm 2022
- Lưu lượng truy cập ước tính hàng ngày
- ~Hơn 60.000 phương tiện
Thông số kỹ thuật của Cầu Ba Son
Cầu Ba Son là cầu đường dây văng không đối xứng một trụ. Loại kết cấu này khá hiếm ở Việt Nam — sự không đối xứng tập trung các dây cáp vào một bên của trụ cầu, tạo nên dáng vẻ đặc trưng cho cầu và giảm thiểu diện tích chiếm dụng trên bờ Quận 1, nơi khu đất của Xưởng đóng tàu Ba Son lịch sử đang được tái phát triển một cách cẩn trọng.
Kích thước
- Tổng chiều dài: khoảng 1.465 mét, bao gồm các cầu dẫn ở cả hai bờ.
- Chiều dài cầu chính: 885 mét, bao gồm nhịp chính dây văng và các nhịp phụ.
- Chiều rộng mặt cầu: 27 mét, đủ chỗ cho sáu làn xe cùng với làn đường dành riêng cho xe đạp và người đi bộ.
- Chiều cao cột trụ: 113 mét so với mực nước, được thiết kế theo hình dáng rồng cách điệu — một sự ám chỉ có chủ ý đến biểu tượng văn hóa Việt Nam và bản sắc “Thành phố Rồng” của TP.HCM.
- Số lượng dây cáp: 56 dây cáp được bố trí bất đối xứng trên một mặt phẳng.
Đầu tư & triển khai
- Nhà đầu tư: Công ty Cổ phần Đầu tư Bất động sản Đại Quang Minh, nhà phát triển Việt Nam đứng sau dự án Sala Township.
- Tổng vốn đầu tư: khoảng 3.100 tỷ VND (khoảng 130 triệu USD theo tỷ giá hối đoái năm 2022).
- Cơ chế bàn giao: Thỏa thuận Xây dựng-Chuyển giao (BT) — Đại Quang Minh xây dựng cây cầu để đổi lấy đất tại Thảo Điền, nơi sau này trở thành Sala Township.
- Khởi công: Tháng 2 năm 2015.
- Khánh thành: 28 tháng 4 năm 2022. Thời gian thi công: khoảng bảy năm.
Ý nghĩa lịch sử của tên gọi Ba Son
Cầu được quy hoạch và xây dựng với tên gọi Cầu Thủ Thiêm 2 (Thu Thiem 2 Bridge), là cây cầu thứ hai trong số bốn cây cầu bắc qua sông Thủ Thiêm theo kế hoạch. Năm 2023, Hội đồng Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã thông qua nghị quyết chính thức đổi tên công trình thành Cầu Ba Son (Ba Son Bridge), gắn liền với Xưởng đóng tàu Ba Son lịch sử tại bến cảng Quận 1.
Xưởng đóng tàu Ba Son được thành lập vào năm 1790 dưới triều Nguyễn, được mở rộng dưới thời chính quyền thực dân Pháp với tên gọi Arsenal de Saïgon, từng là cơ sở đóng tàu hải quân chính của Việt Nam Cộng hòa, và tiếp tục hoạt động như một xưởng đóng tàu nhà nước sau năm 1975 cho đến khi đóng cửa và di dời vào năm 2016 để nhường chỗ cho việc tái phát triển. Bằng cách đặt tên cầu theo tên xưởng đóng tàu, Hội đồng Nhân dân TP.HCM đã bảo tồn một di sản văn hóa vốn có thể bị mất đi khi khu vực này chuyển đổi thành dự án phát triển bất động sản đa chức năng. Quyết định đặt tên này được các phương tiện truyền thông địa phương của Việt Nam đưa tin rộng rãi — xem ví dụ như bài báo trên Tuổi Trẻ và VnExpress.
Việc sử dụng cả hai tên
Tính đến năm 2026, cả hai tên vẫn được sử dụng rộng rãi:
- Cầu Ba Son — tên chính thức của thành phố, được sử dụng trong các văn bản chính phủ TP.HCM và biển báo đường phố.
- Cầu Thủ Thiêm 2 / Thu Thiem 2 Bridge — tên quy hoạch ban đầu, vẫn phổ biến trong tiếp thị bất động sản, tài liệu tham khảo kỹ thuật, báo chí tiếng Anh và các tài liệu quy hoạch tổng thể trước khi đổi tên.
Quy hoạch đô thị & phân tích kết nối
Cầu Ba Son là công trình kiến trúc đã biến Thu Thiem từ "bên kia sông" thành "bên kia cầu". Trước tháng 4 năm 2022, các tuyến đường ô tô trực tiếp duy nhất giữa quận 1 trung tâm và Thu Thiem là:
- Đường hầm Thu Thiem — đổ bộ ở phía nam bán đảo, thích hợp cho các điểm đến Sala / FA5 / FA6 nhưng vòng vèo đối với FA1 và FA2a phía bắc.
- Cầu Thủ Thiêm 1 — nằm xa hơn về phía bắc, chủ yếu phục vụ tuyến Bình Thạnh / Bình Khánh.
Cầu Ba Son đã bổ sung một lựa chọn thứ ba, và quan trọng nhất là tuyến đường ngắn nhất cho lưu lượng giao thông mật độ cao nhất: Khu trung tâm Quận 1 (Tôn Đức Thắng) ↔ trục trung tâm quy hoạch tổng thể Thu Thiem (Trần Bạch Đằng / Arc Avenue). Đây là tuyến đường phục vụ Empire City, The Metropole Thu Thiem, The River và hầu hết các khu dân cư FA1 / FA2a.
Dự kiến tác động đến thời gian di chuyển
Từ phía Quận 1 của cầu đến Empire City vào giờ thấp điểm: khoảng 4–6 phút bằng ô tô. Từ cùng điểm xuất phát đến lối vào Khu đô thị Sala: khoảng 8–10 phút. Thời gian di chuyển vào giờ cao điểm khoảng gấp đôi so với giờ thấp điểm. Cầu do đó đã đưa khu vực phía Bắc và Trung tâm Thu Thiem vào phạm vi di chuyển từ 5 đến 10 phút từ Quận 1 — một sự thay đổi mang tính đột phá cho các dự án nhà ở và thương mại.
Giảm ùn tắc trên các tuyến đường khác
Kể từ khi khánh thành, Cầu Ba Son đã giảm đáng kể tình trạng ùn tắc trên hành lang tiếp cận Hầm Thủ Thiêm, vốn là tuyến đường ô tô trực tiếp duy nhất qua Quận 2 trước năm 2022. Lưu lượng giao thông trong hầm vẫn đông đúc, nhưng tình trạng ùn tắc tại điểm ra vào ở Quận 1 đã được cải thiện rõ rệt. Cầu Thủ Thiêm 1, vốn trước đây phải chịu lưu lượng giao thông lớn tìm đường vòng qua Bình Thạnh, cũng đã được hưởng lợi từ tuyến đường thay thế này.
Lưu lượng giao thông ước tính hàng ngày
Biểu đồ sau đây thể hiện ước tính lưu lượng xe theo giờ qua Cầu Ba Son vào một ngày làm việc bình thường, được tính toán dựa trên quan sát và dữ liệu lưu lượng giờ cao điểm được công bố công khai. Tổng lưu lượng ước tính hàng ngày: ~62.000 xe, thấp hơn đáng kể so với công suất thiết kế. Di chuột vào bất kỳ khung giờ nào để xem ước tính lưu lượng.
Cấu trúc phương tiện
Theo số lượng phương tiện, xe máy chiếm khoảng 3/4 tổng số phương tiện qua lại — phù hợp với tỷ lệ phương tiện giao thông trên toàn thành phố TP.HCM. Xe ô tô chiếm khoảng 22% số lượng nhưng chiếm tỷ lệ lớn hơn nhiều về diện tích làn đường. Xe buýt, xe tải nhẹ và các phương tiện khác chiếm 3% còn lại. Xe đạp và người đi bộ được dành riêng làn đường bên ngoài làn đường chính và không được tính vào số liệu này.
Ghi chú về thiết kế kiến trúc
Cấu trúc cột đơn bất đối xứng được lựa chọn để giảm thiểu diện tích chiếm dụng kết cấu trên bờ Quận 1, nơi cầu nằm trong khu vực cảng tàu Ba Son đang được tái phát triển. Một thiết kế cột đôi đối xứng sẽ yêu cầu cột phía sau nằm bên trong khu vực cảng tàu hoặc sâu hơn vào trung tâm Quận 1 — cả hai phương án đều đặt ra thách thức lớn về thu hồi đất và bảo tồn di sản.
Hình dáng con rồng của cột cầu vừa mang tính chức năng vừa mang tính biểu tượng: hình dáng này đã được thử nghiệm trong mô phỏng đường hầm gió và được lựa chọn vì hiệu suất khí động học dưới tải trọng gió của vùng bão TP.HCM, với hình dáng phản ánh biểu tượng văn hóa Việt Nam và biệt danh chính thức của TP.HCM là “Thành phố Rồng”.
Tác động đến bất động sản
Kể từ ngày cầu khánh thành vào tháng 4 năm 2022, giá bán ra thị trường sơ cấp tại khu dân cư phía bắc Thu Thiem — đặc biệt là Empire City — đã được điều chỉnh tăng để phản ánh khoảng cách di chuyển mới. Giá bán lại trên thị trường thứ cấp tại The River Thu Thiem và Sala Township cũng theo sau xu hướng này. Giá thuê tại The Metropole Thu Thiem đã được điều chỉnh dựa trên câu chuyện di chuyển mới ngay từ những đợt mở bán đầu tiên của dự án. Hướng dẫn đầu tư của chúng tôi trình bày chi tiết về cơ sở định giá này.
Nguồn tham khảo & tài liệu đọc thêm
- Cổng thông tin chính thức của Thành phố Hồ Chí Minh — các nghị quyết chính thức của Ủy ban Nhân dân và Hội đồng Nhân dân TP.HCM, bao gồm quyết định đặt tên cầu năm 2023.
- Tuổi Trẻ Online — Báo chí tiếng Việt đưa tin về lễ khánh thành, quyết định đặt tên và tác động giao thông.
- VnExpress — các bài báo tiếng Việt bổ sung về các mốc quan trọng trong quá trình xây dựng và hoạt động sau khi khánh thành.
- Wikipedia — Xưởng đóng tàu Ba Son — bối cảnh lịch sử của xưởng đóng tàu mà tên cầu được đặt để lưu giữ di sản.
- Tập đoàn Đại Quang Minh — trang web chính thức của nhà đầu tư/nhà thầu chính.
Ba Son Bridge FAQs
Tên chính thức của cầu Thu Thiem 2 là gì?
Cây cầu này đã chính thức được Hội đồng Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đổi tên thành Cầu Ba Son theo Nghị quyết năm 2023. Tên gọi ban đầu trong quy hoạch và dự án là Cầu Thủ Thiêm 2 vẫn được sử dụng rộng rãi trong các tài liệu kỹ thuật, bất động sản và tiếng Anh; cả hai tên gọi này đều chỉ cùng một công trình.
Tại sao cầu Thu Thiem 2 lại được đổi tên thành cầu Ba Son?
Tên gọi mới nhằm vinh danh Xưởng đóng tàu Ba Son lịch sử, được thành lập vào năm 1790, nơi đã tọa lạc tại điểm hạ cầu thuộc Quận 1 trong hơn hai thế kỷ. Xưởng đóng tàu Ba Son từng là cơ sở đóng tàu hải quân và thương mại quan trọng trong suốt thời kỳ thuộc địa Pháp, thời kỳ Việt Nam Cộng hòa và giai đoạn sau năm 1975. Bằng việc đặt tên cầu theo tên xưởng đóng tàu, Hội đồng Nhân dân TP.HCM đã bảo tồn ký ức văn hóa của địa điểm này khi nó chuyển đổi thành một dự án bất động sản đa chức năng.
Cầu Bá Sơn dài bao nhiêu?
Công trình có tổng chiều dài 1.465 mét, trong đó nhịp chính dạng cầu dây văng dài 885 mét. Mặt cầu rộng 27 mét, bao gồm sáu làn xe (ba làn mỗi chiều) cùng với các làn đường dành riêng cho xe đạp và người đi bộ. Cột trụ duy nhất có hình dáng con rồng cao 113 mét so với mặt cầu và đỡ 56 dây văng được bố trí theo kiểu bất đối xứng.
Ai là người xây dựng và tài trợ cho cầu Ba Son?
Dự án được triển khai bởi Công ty Cổ phần Đầu tư Bất động sản Đại Quang Minh, một nhà phát triển bất động sản Việt Nam cũng là đơn vị đã phát triển khu đô thị Sala tại Thảo Điền. Tổng vốn đầu tư vào khoảng 3.100 tỷ đồng (tương đương khoảng 130 triệu USD theo tỷ giá năm 2022), được tài trợ trong khuôn khổ thỏa thuận “xây dựng – chuyển giao”, theo đó Công ty Đại Quang Minh nhận được quyền sử dụng đất tại Thảo Điền để đổi lấy việc bàn giao cây cầu cho chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh.
Cầu Ba Son được đưa vào sử dụng từ khi nào?
Cây cầu đã được khánh thành vào ngày 28 tháng 4 năm 2022 trong một buổi lễ có sự tham dự của lãnh đạo Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Công trình được khởi công vào tháng 2 năm 2015, với tổng thời gian thi công khoảng bảy năm — kéo dài đáng kể do điều kiện thực địa, việc hoàn thiện thiết kế và những gián đoạn trong thời kỳ đại dịch.
Cầu Bá Sơn có lưu lượng giao thông bao nhiêu lượt mỗi ngày?
Theo số liệu lưu lượng giao thông quan sát gần đây, ước tính có khoảng 60.000 đến 80.000 phương tiện lưu thông qua công trình mỗi ngày, với lưu lượng cao điểm vào buổi sáng (07:00–09:00) và buổi tối (17:00–19:00), phản ánh thói quen đi lại của người dân Quận 1. Xe máy chiếm tỷ lệ áp đảo về số lượng phương tiện; ô tô chiếm tỷ lệ nhỏ hơn nhiều về số lượng nhưng lại chiếm tỷ lệ lớn hơn nhiều về diện tích làn đường. Cây cầu được thiết kế với công suất dự phòng đáng kể so với tải trọng hiện tại.
Cầu Bá Sơn sẽ thay đổi kết nối giao thông như thế nào?
Cầu Bá Sơn đã tạo ra tuyến đường ô tô trực tiếp nhất giữa trung tâm Quận 1 (đường Tôn Đức Thắng) và Thủ Thiêm (đường Trần Bạch Đằng / Đại lộ Arc, trục trung tâm theo quy hoạch tổng thể). Trước khi cầu đi vào hoạt động, các tuyến đường ô tô trực tiếp duy nhất là Đường hầm Thủ Thiêm (nằm xa hơn về phía nam) và Cầu Thủ Thiêm 1 (nằm xa hơn về phía bắc hướng về Bình Thạnh). Cây cầu mới đã giúp giảm thời gian di chuyển vào giờ cao điểm giữa khu trung tâm Quận 1 và phía bắc Thu Thiem khoảng 12–18 phút so với các tuyến đường trước năm 2022, từ đó cải thiện đáng kể tiềm năng thương mại của Empire City, Sala, The River và các khu đất lân cận.